Home Nasza okolica
Nasza okolica
Historia miejscowości PDF Drukuj Email
---

Stara Miłosna aktualnie jest osiedlem w dzielnicy Wesoła miasta stołecznego Warszawy, a jej udokumentowana historia, jako jedynej z tego zespołu miejskiego, sięga wieku XIV. Według najstarszych źródeł, pierwotna jej nazwa to Miłosina, następnie Miłośnia, Miłośna. Obecna nazwa - Stara Miłosna, jest nazwą stosunkowo młodą, ukształtowaną przy końcu XIX lub na początku XX wieku. Poważną rolę w tym odegrało powstanie i rozwój przystanku kolejowego "Miłosna", przy linii kolei terespolskiej. Jeszcze bowiem w roku 1885, kiedy wydano Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego,, pod hasłem "Miłosna" napisano między innymi:"Wieś i osada, powiat warszawski, gmina Wawer, parafia Wiązowna. Leży śród piaszczystych wzgórz pokrytych lasami; (w) odległości 14 wiorst od Warszawy. Posiada stacyą drogi żelaznej warszawsko-terespolskiej; (w) odległości 17 wiorst od Warszawy była stacya pocztowa przy drodze bitej idącej z Warszawy do Lublina."
Pochodzenie nazwy "Miłosna" do dziś budzi kontrowersje. Jedna z koncepcji głosi, że imię tej miejscowości nadała roślina o nazwie "miłosna górska" (adenostyles alliariae), prawdopodobnie licznie porastająca w średniowieczu bagienne tereny u stóp naszych wydmowych wzgórz. Według drugiej zaś - nazwa "Miłosna", pochodzi od imienia Miłosz, po raz pierwszy odnotowanego w 1136 roku. Obie te wersje są równie prawdopodobne i wierzyć należy, że uda się rzecz kiedyś rozstrzygnąć. Na razie mamy pewność co do jednego - nazwa jest bardzo stara, a więc godna zachowania i szacunku. Istnieje jeszcze jedna, dość interesująca poszlaka; otóż w XVI wieku, tereny położone na wschód od doliny Wisły, w większości pokryte były gęstym borem, poprzecinanym nielicznymi drogami handlowymi, wiodącymi ku Litwie i Rusi. Pośród niego tkwiły, jak rodzynki, niewielkie piaszczyste, wydmowe polany, na których rozłożyły się najstarsze w tej okolicy osady. Były nimi: Miłosina lub Miłośna (ob. Stara Miłosna), Sulejewo lub Sulewo (ob. Sulejówek), Żurawia (ob. Żurawka), Janowo lub Janówko (ob. Janówek), Góraszka, Wiązowno (ob. Wiązowna), Duchnowo (ob. Duchnów). Ów bór w tym rejonie, nosił nazwę Puszczy Sulejowskiej, a w nim żyła rodzina bartników: Jakub, Jan i Maciej zwani Miłosławami. Informacja ta dotyczy wprawdzie roku 1565, ale wiele przemawia za tym, że nie byli oni pierwszym pokoleniem Miłosławów. I być może tu właśnie należy doszukiwać się pochodzenia nazwy naszej Miłosny.
W wieku XVI Miłosna, to wieś szlachecka, zasiedlona głównie przez drobną szlachtę zagrodową, a jej właścicielami byli Czerniakowscy, do których należały również: Kobyłka (ówczesna siedziba parafii), Ossów (d. Osowo), Turów (d.Turowo) i kilka innych wsi w tej okolicy, a także Czerniaków (d. Czerniakowo). Czerniakowscy kupili ją od wojewody podlaskiego - Mikołaja Kiszki, tego samego, który w roku 1569, na sejmie lubelskim, podpisał akt inkorporacji Podlasia do Korony.
Następnym ważnym wydarzeniem w dziejach Miłosny, zmieniającym jej znaczenie historyczne, było utworzenie klucza folwarków o nazwie "Dobra Miłosna". Dokonali tego : -Marianna z Mostowskich (wojewodzianka mazowiecka) hrabina Przeździecka oraz jej mąż -Michał hrabia Przeździecki.
W roku 1791 kupili oni Janówek i Miłosnę od Karola Szulca-bankiera warszawskiego, zaś od metrykanta Cypriana Sowińskiego: część Borkowa, Zerzeń i Kaczydół (ob. Międzylesie). Te właśnie miejscowości, złożyły się na dobra Miłosna, egzystujące jako nierozerwalna całość do roku 1889, czyli do czasu rozpoczęcia ich parcelacji.
W roku 1815 spadkobiercy majątku, bracia Konstanty i Karol Dominik Przeździeccy, sprzedali dobra Teresie z książąt Druckich-Lubeckich hrabinie Scipio de Campo, starszej siostrze i zarazem teściowej ministra Ksawerego księcia Druckiego-Lubeckiego. Okres jej rządów był czasem świetności tych stron, a zwłaszcza Miłosny, w której koncentrowała się większość nowych inwestycji. Między innymi, w roku 1818, właścicielka po porozumieniu z Dyrekcją Generalną Poczt Królestwa Polskiego, wybudowała tu murowany zajazd pocztowy. Kiedy w roku 1826, zwróciła się do Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego o pożyczkę w wysokości 37 700 złotych polskich, taką otrzymała opinię:"Znajdująca się we wsi Miłosna stacya pocztowa, na którą dom wymurowany, znaczne w budowle fabryki włożone kapitały i przechodzący przez samą wieś trakt bity obecnie znacznie wartość dóbr podwyższyły...", co według opiniodawców całkowicie gwarantowało spłatę pobranego kredytu. W roku 1829 Teresa Scypionowa dokupiła do klucza dóbr folwark Żurawka, oddzielając go tym samym od dóbr Długa Kościelna. Sprzedającym był Aleksander Dymitriewicz. Zaś w roku 1835 całość dóbr Miłosna sprzedała swemu bratu Karolowi księciu Druckiemu-Lubeckiemu oraz jego małżonce Nimfie ze Sliźniów księżnie Druckiej-Lubeckiej. Ich córka Tekla, w roku 1843, wychodząc za mąż za Władysława hrabiego Wodzickiego, otrzymała w posagu z dóbr Miłosna 300 000 złotych polskich (45 000 srebrnych rubli). Owa Tekla zresztą, po śmierci ojca, została współwłaścicielką (z matką Nimfą oraz bratem Włodzimierzem) dóbr i wraz ze swym drugim mężem, Michałem Zbijewskim, w przeciągu kilkunastu lat, roztrwoniła prawie cały majątek. Obydwoje najczęściej przebywali w Cannes we Francji, zaś plenipotenci ściągali dla nich z dóbr wszelkie możliwe profity. I tak na przykład kupcom z Inowłodza - Izraelowi Birenzweigowi oraz Jakubowi Loevenbergowi, sprzedali na wycięcie i sprzedaż drewna, pięćdziesiąt włók i jedenaście mórg lasu. Należność w ich imieniu pobierał w ratach bankier Władysław Laski, przesyłając im pieniądze do Francji. Taka gospodarka doprowadziła wreszcie do przymusowej sprzedaży całego majątku i w 1862 roku doszło do licytacji dóbr Miłosna. Wśród masy upadłościowej w Miłośnie, wymienione są między innymi takie obiekty, jak: - dwa duże budynki mieszkalne z ogrodami,
- liczne zabudowania folwarczne,
- budynki fabryczne (m. inn. fabryka octu),
- browar z zabudowaniami gospodarczymi,
- spichlerze,
- holendernie (obory zarodowe z bydłem sprowadzonym z Holandii),
- cegielnia,
- murowany dom kowala z dużą kuźnią
- drewniany dom łaźni parowej,
- murowana oberża ze składem wódek, stajniami i wozowniami (budynek istniejący do dziś),
- szkółka drzewek.
Dodać należy, że większość domów, wymienionych w długim spisie, była murowana, kryta gontem.
Licytację wygrał Aleksander Podhorodeński, dziedzic dóbr Szeple, w powiecie łuckim, guberni wołyńskiej, płacąc 150 370 rubli srebrem. Widać fakt posiadania majątków w tak odległych od siebie miejscach spowodował, że w roku 1866 dobra Miłosna wydzierżawił on Antoniemu Korewie.
Od roku 1874 właścicielem tych dóbr był już Ksawery Rychłowski, zaś po nim Władysław Rychłowski.
Lata 1884 - 1895 były ciężkim czasem dla właścicieli majątków ziemskich w Królestwie Polskim. Ceny zbóż (zwłaszcza żyta i pszenicy) spadły o 50 - 60 %, co spowodowało liczne parcelacje majątków. Dotknęło to również właścicieli klucza folwarków, składających się na dobra Miłosna. I tak od roku 1889 rozpoczęła się ich parcelacja oraz sprzedaż, pociągająca za sobą napływ nowych, drobnych właścicieli; głównie z sąsiedniego Podlasia i innych części Mazowsza. Niektóre z folwarków (jak na przykład Borków, w 1890 roku), zostały sprzedane w całości. Wszystkich tych parcelacji i sprzedaży dokonywał ostatni właściciel dóbr - Władysław Rychłowski.
Dogodne położenie Miłosny, przy jednym z ważniejszych szlaków komunikacyjnych, dające jej niewątpliwe szansę rozwoju, miało też swoje złe strony. Po nim bowiem i obok niego przetoczyły się wszystkie wojny, powstania i niepokoje, jakie kiedykolwiek były udziałem Polski, począwszy od Tatarów, Szwedów, poprzez insurekcję kościuszkowską, do powstań z lat 1830-31 (17 lutego 1831 roku,powstańcy spalili pałacyk Druckich-Lubeckich wraz z całym wyposażeniem) i 1863-64, działania pierwszej wojny światowej, na ostatniej (drugiej) kończąc. Na jej terenie osiedlano jeńców tatarskich Jana III Sobieskiego, kolonistów z Turyngii, a także niewygodnych carowi mieszkańców Warszawy. Duże fale osadnicze napłynęły z pogranicza mazowiecko-podlaskiego, po ukazie carskim w roku 1864. Po drugiej wojnie światowej, w zrujnowanej i zdziesiątkowanej działaniami frontowymi Starej Miłośnie, osiedliło się wielu przybyszów z Podlasia i Białostocczyzny. Zaś ostatnią wielką falą osadniczą, stali się mieszkańcy nowej części osiedla, przybywający z różnych stron Polski.
Szlakiem wiodącym przez Miłosnę, przeganiano stada bydła, świń i gęsi, wożono też konnym transportem zaopatrzenie dla Warszawy. Jechało nim i szło także wielu wędrowców. Pędzono nim też carskich więźniów na długą tułaczkę. Wędrówkę taką opisał w swym pamiętniku młody powstaniec z lat 1830-31 - Ignacy Radziejewski. Wszystkie te podróże, jako długie i uciążliwe, odbywały się etapami i gdzieś trzeba było odpocząć. Przy trasie więc powstawały liczne karczmy. Jedną z nich była, udokumentowana w roku 1873, karczma "Do Miłosny", stojąca na skrzyżowaniu dróg do Brześcia i do Lublina.
Ważnym momentem w dziejach Miłosny, było wybudowanie drogi bitej z Warszawy do Brześcia Litewskiego, liczącej 198 kilometrów (178 mil polskich), zwanej Szosą Brzeską. Budowę rozpoczęto w roku 1820 a zakończono w 1823. Na pamiątkę tego wydarzenia, w roku 1825, z inicjatywy Stanisława Staszica, postawiono dwa metalowe obeliski z płaskorzeźbami, przedstawiającymi różne prace wykonywane przy budowie szosy, autorstwa rzeźbiarza Pawła Malińskiego; jeden na Grochowie (obecnie na rogu ulic: Grochowskiej i Podskarbińskiej) a drugi na przedpolach Terespola.
Podczas I wojny światowej, w 1915 roku, wojska niemieckie przejęły rosyjską linię obrony, przebiegającą , między innymi, przez pasmo wzgórz Starej Miłosny, tworząc w tym miejscu nowoczesną linię, zwaną Brueckenkopf Warschau (Przedmoście Warszawy). Pozostały po niej do dziś szczątki potężnych bunkrów betonowych, ukrytych w lasach.
Okres międzywojenny to okres prosperity; w latach trzydziestych Stara Miłosna stała się ulubioną letniskowo-uzdrowiskową miejscowością, z własnym autobusem i tramwajem konnym. Powstało uzdrowisko borowinowe dla dzieci - "Nasza Chata", a na północ od wsi Miłosna - lotnisko i szkoła szybowcowa Okręgu Stołecznego LOPP. Kwitło tu również narciarstwo. W tym też okresie, Stara Miłosna stanowiła ważny ośrodek handlowy dla okolicznych wsi, posiadając liczne piekarnie, jatki, masarnie, sklepy i skład apteczny (w budynku zajazdu), otwarty w czasie pierwszej wojny światowej przez Paradowskiego. Ponadto pracowała tu cegielnia Langnera i Paradowskiego, znakomicie zarządzana przez Romana Mosdorfa, a produkująca również na eksport (głównie do Niemiec) ozdobne kafle. Był czynny zajazd, dom strażaka (w okolicy szkoły szybowcowej) dla Ochotniczej Straży Pożarnej istniejącej od 1916 roku, szkoła powszechna (zlokalizowana również w okolicy szkoły szybowcowej) oraz kościół w miejscu obecnego cmentarza.
Wojna lat 1939-45 przyniosła Starej Miłośnie ogromne zniszczenia, zwłaszcza okres 1944-45, kiedy to na Wiśle stał front, a przez jej teren przetaczały się działania wojenne. Spłonęła wtedy szkoła, spłonął kościół, spłonęła większość domów, a nawet piękne miłośniańskie sady. Pozostało tylko 150 mieszkańców. Z trudem więc, przez wiele lat, odtwarzano materię naszej miejscowości, by dojść wreszcie do tego, czym jest teraz. A jaka będzie jej przyszłość?

Barbara Buczek-Płachtowa



Prawa autorskie zastrzeżone,
Przedruk całości lub fragmentów,
tylko za zgodą autorki.
04.09.2001 r.

 
Flora Starej Miłosny PDF Drukuj Email
---

Zachęcamy do poznania szaty roślinnej terenu, na którym znajduje się Stara Miłosna.
Autorką interesującej pracy na ten temat jest pani Teresa Małysz - nauczyciel biologii, wieloletni dyrektor szkoły podstawowej. Obecnie pracuje w bibliotece w naszym gimnazjum.
Poniżej zamieszczamy fragmenty z tej pracy.
Osoby zainteresowane głębszym poznaniem temetu zapraszamy do biblioteki szkolnej.

Przytaczamy cytaty:

Cytat 1:
"GEOMORFOLOGIA
Badany teren jest częścią wielkiej równiny położonej w rozgałęzieniach dolin fluwioglacyjnych Pra-Wisły, na obszarze zlodowacenia środkowopolskiego /Klimaszewski 1978/. podłoże geologiczne zbudowane jest przeważnie z fluwioglacyjnych osadów lodowcowych. Są to piaski luźne lub gliniaste przewarstwione gliną ilastą lub iłami.
W plejstocenie omawiany obszar znalazł się w bezpośrednim lub pośrednim zasięgu czterech zlodowaceń /Nowak, Śmierzchalska 1972/. W czasie zlodowacenia podlaskiego, analogicznie jak w całej Kotlinie Warszawskiej, odbywała się tu glacjalna akumulacja piasków. Pod koniec okresu plejstoceńskiego wybitną działalność ujawniły czynniki eoliczne, którym wydmy piaszczyste zawdzięczają swe powstanie /Łuniewski, Lewiński 1972/. Wydmy piaszczyste mogły powstać już w okresie zastoiska warszawskiego na jego brzegach, lub po spłynięciu zastoiska na dawnym jego dnie /Tarasie Warszawskim/. Główny jednak okres tworzenia się wydm przypada na okres po cofnięciu się lodowca z linii moren Bałtyckich. Na rozległym Tarasie Praskim wiatry usypały równoległe do biegu rzek, z piasków dostarczonych przez rzeki, wydmy w kształcie podkowy tzw. wydmy paraboliczne. Pojedyńcze wydmy paraboliczne stroną wypukłą zwrócone są ku wschdowi, stroną wklęsłą ku zachodowi. Wydmy paraboliczne okolic Warszawy zawdzięczają swe powstanie wiatrom zachodnim.
Cały badany teren znajduje się w pasie tarasu wydmowego Wisły. Wydmy są wspólnym elementem rzeźby całego terenu i na badanym terenie grupują się w trzy ciągi o przebiegu południkowym. Najbardziej zwarty i najwyższy zespół wydm ciągnie się z północy na południe, od Wesołej przez Groszówkę, Starą Miłosną do Zbójnej Góry. Maksymalna wysokość bezwzględna najwyższej wydmy, położonej w północnej części Starej Miłosnej, wynosi 122.5 npm. Cały teren jest silnie i nieregularnie pofałdowany, rozbity na kopułowate pagórki dochodzące do 10 - 12 m wysokości. U stóp wydm rozpościera się podmokły, częściowo zatorfowiony i zupełnie płaski obszar, na którym w rowach i wykopach dostrzegamy glinę zwałową, stanowiącą spąg wydm. Teren w Starej Miłosnej obniża się do 98 m npm. Liczne są na omawianym terenie formy antropogeniczne powstałe po eksploatacji iłów."

Cytat 2:
ANALIZA FLORY BADANEGO TERENU.
a/      Stosunki ilościowe i jakościowe flory badanego terenu.
Na badanym terenie zidentyfikowałam 446 gatunków roślin naczyniowych, należących do 70 rodzin i 264 rodzajów.
Uzyskane wyniki umożliwiły mi przedtawienie flory roślin naczyniowych na tle flory POlski i Niziny Mazowieckiej. Dane dotyczące liczby taksonów flory Polski zaczerpnęłam z "Roślin Polskich" Szafera, Pawłowskiego /1976/ a flory Niziny Mazowieckiej z pracy Nowaka /1976/.

 


Biuletyn Inform. Publicznej

Dziennik dla rodzica i ucznia

Szkoła wspólpracy