Patron

Biogram

JPilsudskiJÓZEF PIŁSUDSKI

  • Urodził się w 1867 r. w niezamożnej rodzinie ziemiańskiej o starych tradycjach niepodległościowych. Dzieciństwo spędził na Wileńszczyźnie.
  • Od 1886 r. studiował medycynę w Charkowie i prowadził działalność rewolucyjną i niepodległościową wśród studentów.
  • W 1887 r, w związku z udziałem starszego brata w zamachu na cara Aleksandra III został aresztowany.
  • W latach 1888-92 był zesłany na Syberię.
  • Po powrocie wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej i był członkiem Centralnego Komitetu Robotniczego PPS oraz redaktorem naczelnym Robotnika.
  • W 1900 r. został ponownie aresztowany, zbiegł ze szpitala w Petersburgu.
  • W latach 1905-08 kierował organizacją bojową PPS, która przeprowadziła wiele udanych akcji przeciw zaborcom rosyjskim.
  • Po rozłamie w PPS (1906 r.), objął przywództwo w Frakcji Rewolucyjnej i ze względu na trudności w prowadzeniu działalności konspiracyjnej w zaborze rosyjskim, przeniósł się do Galicji.
  • W 1908 r., wykorzystując kryzys międzynarodowy polecił K. Sosnkowskiemu utworzenie tajnego Związku Walki Czynnej.
  • W 1910 r. na bazie tegoż Związku doprowadził do stworzenia organizacji o charakterze paramilitarnym: Związek Strzelecki we Lwowie i Towarzystwo Strzeleckie w Krakowie.
  • Po wybuchu I wojny światowej, jako zwolennik rozwiązania kwestii polskiej przy pomocy Austro-Węgier, ogłosił
  • Na jej czele 6 sierpnia 1914 r. przekroczył granicę ziem polskich zaboru rosyjskiego. Wobec braku poparcia ze strony mieszkańców zaboru rosyjskiego nie zdołał wzniecić powstania.
  • W październiku 1914 r. polecił utworzenie na tych ziemiach Polskiej Organizacji Wojskowej i stał się twórcą
  • W lipcu 1917 r został osadzony przez Niemców w więzieniu magdeburskim za sprowokowanie tzw. kryzysu
  • Do Warszawy powrócił 10 listopada 1918 r..
  • W dniu 11 listopada Rada Regencyjna przekazała mu władzę wojskową.
  • W dniu 22 listopada 1918 r., otrzymał Urząd Naczelnika Państwa.
  • W marcu 1920 r. został Marszałkiem Polski.
  • Dążąc do odbudowy państwa polskiego, prowadził wojnę z bolszewicką Rosją - był autorem koncepcji działań obronnych i wodzem Bitwy Warszawskiej (13-25 sierpnia 1920 r.), która miała decydujące znaczenie dla wyniku wojny.
  • W polityce wschodniej był zwolennikiem federalistycznej koncepcji Polski (z Litwą, Białorusią, Ukrainą). Jako organizator odrodzonej Polski, kierował się zasadą nadrzędności interesów państwa, domagał się ograniczenia roli partii politycznych, sprzeciwiał się tendencjom nacjonalistycznym, był zwolennikiem wzmocnienia władzy wykonawczej.
  • W latach 1922-23 r. został szefem sztabu generalnego WP.
  • W grudniu 1922 r. zrezygnował z ubiegania się o prezydenturę, pozostając generalnym inspektorem Sił Zbrojnych.
  • Po zabójstwie prezydenta ? Gabriela Narutowicza i utworzeniu rządów Chjeno-Piasta, wycofał się z życia politycznego i osiadł w Sulejówku.
  • W 1926 r., dokonał ?przewrotu majowego?, ponownie odrzucił prezydenturę i pełnił funkcję ministra wojny i generalnego inspektora Sił Zbrojnych.
  • W latach 1926-28 i 1930 był premierem - rządy sprawował przy pomocy oddanych mu ludzi ze środowiska legionowego.
  • Pod hasłami ?sanacji życia politycznego?, zwalczał opozycję, doprowadzając do rozbicia Centrolewu, co zapewniło zwycięstwo BBWR w wyborach 1930 r. Powstała opozycja i Piłsudski rozpoczął walkę z sejmem. Po antyrządowych wiecach w 1930 r., polecił rozwiązać parlament, a przywódców opozycji uwięzić w Brześciu i postawić przed sądem.
  • W polityce zagranicznej, stosował tzw. teorię równowagi poprzez zawarcie dwustronnych umów o nieagresji z ZSRR (1932 r.) i z Niemcami (1934 r.), szukał także możliwości zawarcia sojuszy z Anglią i Francją.
  • Zmarł 12 maja 1935 r. w Belwederze.

opracowanie: A. Malinowska, I. Nowacka, M. Wiesiołek